Author: Dave Bull
Uygulama Müdürü, Condair Global Sales AG

Makale özeti

Tütün, neme karşı oldukça hassastır

Tütün yaprakları ve kağıt higroskopiktir, bu nedenle kuru havada nem kaybederler ve bu da üretimde kalite sorunlarına yol açar.

Üretim süreci boyunca nem kontrolü gereklidir

Her aşama (örneğin yumuşatma, işleme, depolama), doğru nem içeriğini korumak için belirli nem koşulları gerektirir.

Püskürtmeli nemlendiriciler fabrikalar için idealdir

Farklı kontrol seviyelerine sahip geniş alanlarda, ideal nemi korumak için genellikle püskürtmeli nemlendiriciler kullanılır.

Tütün üretiminde nemlendirme

Tütün yaprakları ve kağıt son derece higroskopik malzemelerdir; yani her ikisi de çevre havasının nem içeriğinden etkilenir. Çevre havasının nem seviyesi düşükse, malzemelerden nem çekilir, bu da malzemeleri kurutur ve özelliklerini bozar. Bu durum, tütünün büzülüp sigaralardan düşmesinden puro yapraklarının çatlamasına ve kağıdın makinelere yanlış beslenmesine kadar çeşitli sorunlara yol açarak üretim hattında gecikmelere neden olabilir.

Puro ve sigara üretiminin her aşaması, ilgili malzemelerin nem içeriğini korumak, üretim verimliliğini ve ürün kalitesini sağlamak için çok özel nem seviyeleri gerektirir.

Birincil üretim

Tütün, balyalar halinde fabrikaya ilk getirildiğinde ve açıldığında son derece kurudur. Genellikle “yumuşatma” olarak adlandırılan ilk işlemlerden biri, tütün yapraklarının buharla doldurulmuş büyük bir döner silindirden geçirilmesidir. Bu alanlarda, işlem sırasında ortam havasına sızan nem nedeniyle 30-32°C sıcaklıkta tipik olarak %85-88 RH (bağıl nem) gibi çok yüksek bir nem oranı görülür. Bu işlem sırasında tütünün nem içeriği, müşteri gereksinimlerine bağlı olarak ağırlıkça yaklaşık %1-2'den %24'e kadar artar.

Tütün yumuşatıldıktan sonra yaprakların sapları ayrılır. Bu sap ayırma ve yaprak sıyırma işlemi sırasında, tütünün kurumasını önlemek için koşullar yaklaşık %70-75 RH ve 24-29°C olmalıdır. Tütün daha sonra bu alanda son aşaması olan “casing” ve “conditioning” işlemlerine tabi tutulur ve bu aşamada aromalandırılır. Çoğu üretim tesisinde tütün, Birincil alandan %13-16 nem içeriğiyle çıkar. Bu durum, nem kaybını önlemek için %60-68 bağıl nem (RH) seviyesinde bir ortam dengesi gerektirir.

Bu işlemde buhar kullanılması nedeniyle, işlemden sızan buhar ortam nemini uygun bir seviyede tutacağından, Birincil alandaki nemin nemlendirme sistemleriyle korunmasına genellikle gerek kalmaz. Ancak bazı fabrikalarda işlemler o kadar iyi yalıtılmıştır ki işlemden neredeyse hiç buhar sızıntısı olmaz ve bu nedenle gerekli koşulları sağlamak için nemlendirme sistemlerine ihtiyaç duyulur.

Tütün Depolama Alanları

Bu ilk işlemlerin ardından nemlendirilmiş tütün, büyük, genellikle açık tipte haznelere veya silolara aktarılır ve burada üretim makineleri tarafından ihtiyaç duyulana kadar depolanır. Bazı daha küçük tütün fabrikalarında silo depolama sistemi bulunmaz; bu tesisler “Kutu” veya “Kesilmiş” tütün depolarına başvurur.

Bu alanlarda, ortam havasına maruz kalan büyük miktarda tütün bulunduğundan, nem oranı %60-70 ve sıcaklık 21-24°C arasında tutulmalıdır. Nem bu denge seviyelerinde tutulmazsa tütün kurumaya başlar.

Filtre Üretimi

Filtre çubuğu üretimi, filtrelerde kullanılan malzemenin neme karşı özellikle hassas olmaması nedeniyle nemlendirmeye gerçek anlamda ihtiyaç duyulmayan az sayıdaki alandan biridir. Ancak nem oranı %50’nin altına düşerse elektrostatik yükler birikebilir. Bu durum, filtrelerin birbirine yapışmasına ve üretim alanına doğru hareketlerinin akıcılığının bozulmasına neden olabilir. Bu nedenle, statik elektriği tamamen ortadan kaldıracağı için nemin %50 bağıl nemin üzerinde ve sıcaklığın yaklaşık 21°C'de tutulması tavsiye edilir. Ortam nemi %45'in altında olduğunda, alanın sıcaklığından bağımsız olarak statik yükler birikir.

Sigara üretim alanları

Bu, nem kontrolü açısından muhtemelen en önemli alandır. Tütün normalde, basınçlı hava kullanılan kanallar aracılığıyla sigara makinesine, makinenin üstündeki bir hazneye aktarılır. Tütün, sigara şeklindeki bir kalıptan geçirilir ve ardından kağıda sarılır. Tütünün bu süreçte kaybettiği nem miktarı, makinenin hızına ve depolama alanından taşınması için kullanılan ortam havası ile basınçlı havaya maruz kalma süresine bağlıdır.

Sigaranın sarıldığı kağıt da, makara üzerinde depolandığında çevre ile dengede tutulmalıdır. Nem içeriği değişirse, kağıt makarasının açıkta kalan kenarları boyunca boyutları da değişecektir. Bu durum yırtılmalara, makine besleme hatalarına ve makarayı yeniden beslemek için pahalı arıza sürelerine yol açabilir.

Çoğu sigara üretim alanı %65-68 bağıl nem seviyesinde tutulur. Bu alandaki bağıl nem, tütünün ağırlıkça %13 ila %16 civarında denge nemini koruduğu için kritik öneme sahiptir; kesin nem içeriği ise ürüne ve karışıma bağlıdır. Nem oranı yaklaşık %60 bağıl nemin altına düşerse, tütün nem kaybetmeye ve kurumaya başlar. Bu durum, ciddi vakalarda sigara baş aşağı tutulduğunda tütünün sigaranın içinden dökülmesine neden olabilir. Nem oranı %70’i aşarsa, ilave nem kağıtta lekelere neden olabilir ve bu durum son müşteri için kabul edilemez bir durumdur. Bu nedenle, üretim alanlarındaki nem oranının %65 bağıl nem ±%5 aralığında tutulması, üretim ve ürün kalitesi açısından hayati önem taşır.

Sigara üretimi sırasında ve filtre takıldıktan sonra, sigaranın içim özelliklerini kontrol etmek amacıyla filtreye lazerle küçük delikler açılabilir; bu delikler, dumanın içine hava girmesini sağlar. Lazerle delme işlemi sırasında, tutucudaki emme deliklerinin tıkanmasını önlemek için nemin yaklaşık %55 bağıl nem seviyesinde tutulması gerekir. Bazen bu %55 bağıl nem seviyesine ulaşmak için makinenin bu bölümünün neminden arındırılması gerekebilir. Bu, makinenin yan tarafına monte edilen küçük adsorpsiyonlu nem alıcılar kullanılarak ve “kuru” havanın lazerle delme bölümüne yönlendirilmesiyle kolayca sağlanabilir.

Sigara tamamlandığında bir taşıma sistemine aktarılır. Buradan itibaren, makinenin türüne bağlı olarak iki yoldan birini izler. Doğrudan bir paketleme makinesine bağlı olmayan eski tip makineler, sigarayı bir ayırıcıya gönderir ve ardından her biri yaklaşık 10.000 sigara kapasiteli tepsilere yerleştirir. Bu tepsiler daha sonra el arabalarıyla üretim alanının başka bir bölümüne taşınır ve burada karton kutulara paketlenir. Modern makinelerin çoğunda, ürünü makineye doğrudan alarak 20'lik paketler halinde ve ardından 200'lük kartonlara paketlemek için yerleşik paketleme bölümleri bulunur.

Paketleme makinesine bağlı olarak, herhangi bir anda birkaç bin sigara depolayabilen bir depolama/tampon sistemi bulunabilir. Üretim hızı paketleme hızından daha yüksekse, tampon depo üretim hattından gelen ürünleri almak için kullanılır; tersine, üretim hattı daha yavaş çalışıyorsa paketleme hattına ürün tedarikini sağlar. Depolama sistemi içinde ve çevresinde %60-70 bağıl nemin korunması yine kritik öneme sahiptir. Sigara sarma makinesi, tampon depoda birkaç saat boyunca depolanabilir; ancak bağıl nem nominal %65 seviyesinde tutulmazsa, ortam koşullarına maruz kalmak sigaraların denge nemini değiştirebilir.

Kapatma dönemleri, hafta sonları, yemek molaları vb. sırasında üretim alanındaki nemin korunması, ürünün nem, ağırlık ve kalite kaybı yaşamadan makinede bırakılmasını sağlar. Bu, üretim yeniden başladığında makinenin stok üretmesini beklemek zorunda kalınmadan ürünün anında hazır olması avantajını sunar.

Bazen nemlendirilen son bir alan daha vardır: parçalama odası. Burası, doğru şekilde üretilmemiş sigaraların ve üretim atıklarının parçalanarak tütünün geri kazanıldığı, kağıt ve filtrenin ise atığa gönderildiği yerdir. Nem kaybı, tütünün yetersiz geri kazanılmasına yol açacağından, bu alanlar da genellikle 21ºC'de yaklaşık %65 bağıl nem seviyesinde tutulur.

Üretim ve depolama alanlarının herhangi birinde iyi bir nem kontrolü sağlamak için, ısıtma, havalandırma ve iklimlendirme sistemleri aracılığıyla sıcaklığı sabit tutmak hayati önem taşır. Bu sistemler, kurulumlarına bağlı olarak üretim salonuna büyük miktarda taze hava sağlayabilir. Ayrıca, sigara üretim makinelerinin çoğunda vakum emişine dayalı toz geri kazanım sistemleri bulunur. Bu emiş, hava işleme tesisi tarafından telafi edilmelidir; bu da üretim alanına büyük miktarda taze havanın girmesine yol açar.

Bu büyük hava hacimlerinin sürekli olarak içeri girmesiyle, eklenmesi gereken nem miktarı çok yüksek olabilir; bu nedenle nemlendirme sistemlerinin tasarımında büyük özen gösterilmesi gerekir. Kışın, dışarıdan binaya soğuk ve nemli havanın çekilip ısıtılmasıyla havanın bağıl neminin düşeceği genellikle unutulur. Örneğin, 0ºC ve %80 bağıl nemde binaya giren kış havası, 21ºC’ye ısıtıldığında yaklaşık %24 bağıl nem değerine ulaşır. Tütünün nem içeriğini korumak için %65 bağıl nem gerekli olduğundan, %24 bağıl nemde verilen herhangi bir hava, doğru nemlendirme yapılmadığı takdirde tütünde nem kaybına yol açacaktır.

Nem Kontrolü

Nemlendiriciler, çeşitli şekil ve biçimlerde uzun yıllardır kullanılmaktadır. Bu cihazlar, atmosfere soğuk su veya buhar salarak nemi artırır. Sigara üretimi gibi büyük endüstriyel uygulamalarda, buhar üretmek için suyu ısıtmak çok pahalı olacağından, bu sektörde soğuk su nemlendiricileri standart olarak kullanılır.

En yaygın soğuk su nemlendirici türü, püskürtmeli atomizasyon sistemidir. Hava ve su atomizasyon nozulları ile yüksek basınçlı sistemler gibi çok çeşitli tipleri mevcuttur.

Tütün endüstrisinde en yaygın olarak kullanılanlar, JetSpray gibi hava ve su püskürtücüleridir; bunlar, basınçlı hava ile suyu birleştirerek çok ince bir sprey üretmek için nozullar kullanır. Bu sprey hızla buharlaşarak nemi istenen seviyeye yükseltir. Nozullar, nemin doğru bir şekilde dağıtılmasını sağlamak ve aynı zamanda aydınlatma, iklimlendirme veya kanal sistemi gibi mevcut donanımlardan kaçınmak amacıyla üretim tesisinin tavan bölgesi çevresine stratejik olarak yerleştirilir.

Nozul tabanlı nemlendiriciler çok yüksek kapasiteleri karşılayabilir, hassas kontrol sağlar ve JetSpray nemlendirici örneğinde olduğu gibi, tıkanmaları önleyen kendi kendini temizleme mekanizması sayesinde bakım gereksinimi minimum düzeydedir. Doğru yıllık bakım ile bu tür sistemler, yoğun bir çalışma ortamında hayati önem taşıyan, yıllarca sorunsuz çalışma sağlayabilir. Nozul, damlama riski olmaksızın doğru atomizasyon sağlamak üzere hassas bir şekilde tasarlanmıştır. Sistemler, saatte 600 litreye kadar kapasitelerde mevcuttur.

Bu özellikler, bu tür sistemleri endüstriyel uygulamalar için ideal hale getirir. Birçok püskürtme nozulu sistemi içme suyu şebekesinden doğrudan beslense de, tüm soğuk su nemlendiricilerinde temizliği sağlamak için arıza emniyetli UV sterilizasyonu veya gümüş iyonu dozajlaması ve düzenli otomatik su boşaltma döngüleri kullanılmalıdır.

Her türlü su kalitesi kullanılabilir. Buharlaşan sudan geriye kalan mineral tozu bir sorun teşkil ediyorsa (ki bu çoğu üretim alanında nadir görülür), ters ozmoz su arıtma sisteminden sağlanan demineralize su kullanılarak bu sorun ortadan kaldırılabilir. Buna karşılık, nemlendirme sistemi atmosferdeki mevcut tozu bastırma ve serinletici bir etki sağlama gibi ek faydalara da sahiptir; bu da çalışma ortamını personel için daha konforlu hale getirir.

Üretim tesisinin dünyanın neresinde olduğuna bağlı olarak, nem kontrolünün derecesi mevsimsel iklim değişikliklerine göre değişecektir. Daha soğuk bölgelerde iç mekan ısıtması, ihtiyaç duyulan nem miktarını büyük ölçüde etkileyeceğinden, kış mevsimleri en yüksek nem talebini yaratacaktır.

Kalite ve Verimlilik

Bir fabrika nerede olursa olsun, nem kontrolü her zaman hayati önem taşır. Nem kontrolü olmadan üretim verimliliği düşer ve ürün kalitesi bozulur. Tütün ve kağıdın, fabrikaya girdikleri andan sigaraların koruyucu ambalajlarına paketlenmesine kadar optimum özelliklerini korumalarını sağlamak, karmaşık ancak her zaman kârlı bir hesaplamadır.

Condair, BAT, Alfred Dunhill, Imperial Tobacco, Rothmans International, Gallagher ve Altadis Seita gibi müşterileriyle 30 yılı aşkın süredir tütün endüstrisine nemlendirme hizmetleri sunmaktadır. Şirket, danışmanlık, tasarım, tedarik, kurulum ve bakımdan oluşan kapsamlı bir hizmet sunmaktadır.

İlginizi çekebilecek diğer konular

Bizimle iletişime geçin

Bize Ulaşın

Bize mesaj gönderin

Uzmanınızı bulun

Dünya çapında Condair irtibat kişinizi bulun