Author: Dave Bull
Uygulama Müdürü, Condair Global Sales AG

Makale özeti

Nem, ağırlığı, verimi ve kaliteyi korur

Hava ve ürün arasında bir denge sağlanması, nem hareketini durdurarak buharlaşma kayıplarını kontrol eder.

Nem, kuruma ve kusurları önler

Nem seviyesinin doğru şekilde yönetilmesi birçok süreci iyileştirir ve ürün yüzeyinde kurumasını önler.

Nem, hijyen ve güvenliği artırır

Uygun nem seviyelerinin korunması, havadaki kirleticilerin azaltılmasına yardımcı olur, yoğuşmayı sınırlar ve statik elektrik birikimini önler.

Nem ile gıda verimliliğini artırma

Condair Limited Pazarlama Müdürü Duncan Buxton, hava nemini yöneterek gıda üretim sektöründe kârın nasıl artırılabileceğini ele alıyor.

Gıda ürünlerinin su içeriğini yönetmek, verimi en üst düzeye çıkarmak ve kaliteyi korumak için hayati bir stratejidir. Gıda ürünlerinden dışarıya ve içeriye su hareketinin hacmini ve hızını etkileyen başlıca faktörler, çevredeki atmosferin bağıl nemi ve maruz kalma süresidir. Bu da nem kontrolünü hayati bir öneme sahip kılar.

Gıda üretim tesislerinde nem kontrolü için en yaygın gereksinimler – hem nemlendirme hem de nem alma açısından – aşağıdakileri içerir.

Yüzeyin kurumasını önleme: Gıda ürünlerinin yüzeyinden nem kaybı, bir kabuk veya kabuklanmaya neden olabilir ve bu da ürünün görünümünü bozabilir. Ayrıca, ürün daha sonra boyut değişiklikleri yaşarsa, bu dış tabaka çatlayabilir ve ürünün görünüşünde çatlaklar oluşabilir.

Buharlaşma kayıplarının önlenmesi: Ürünlerden nemin buharlaşması birçok zararlı etkiye yol açabilir; ürün ağırlık bazında satılıyorsa, bu durum verimde anında bir azalmaya neden olur. Bunun yanı sıra, nem kaybı nedeniyle ürün kalitesi, görünümü ve raf ömrü de olumsuz etkilenebilir.

Havadaki kirleticilerin bastırılması: Gıda üretim ortamlarında önemli miktarda havadan kaynaklanan kirlenme olabilir – örneğin un veya şeker.

Orta ila yüksek düzeyde bir nemin korunması, havadaki kirleticilerin birbirine yapışmasına ve atmosferden daha kolay çökelmesine neden olarak havayı daha temiz ve ortamı personel için daha güvenli tutar.

Statik elektriğin önlenmesi: %55 bağıl nem (RH) veya daha yüksek nem oranına sahip hava, elektrik yükü için doğal bir iletken görevi görür. Bu, gıda üretim ortamlarında statik elektriği önlemenin etkili bir yoludur. Statik elektrik, gofret gibi hassas ürünlerde veya ambalaj gibi ilgili unsurlarda sorunlara neden olabilir.

Hava soğutması sağlama: Soğuk su nemlendiricileri, buharlaşan her 1 kg su için havaya 680 W evaporatif soğutma sağlar. Bir nemlendirme sistemi, düşük işletme ve enerji maliyetiyle saatte yüzlerce kilo nem sağlayabildiğinden, geniş bir üretim alanını soğutmak için ekonomik bir yöntem sunar.

Yoğuşma kontrolü: Islak gıda üretim alanlarında doğru hava neminin korunması, odadaki tavanlarda, duvarlarda ve nesneler üzerinde oluşan yoğuşmayı azaltır. Bu, HACCP düzenlemeleri açısından ve güvenli ve sağlıklı bir çalışma ortamı sağlamak için önemlidir.

Kaplama ve kurutma işlemlerinin iyileştirilmesi: Ürünlerin kurutulması, soğutulması veya kaplanması gibi üretim süreçleri, havadaki nemden etkilenebilir. Optimum ortamın sağlanması, bu süreçlerin hızını artıracak ve israfı azaltacaktır.

Doğru nem oranı

İdeal hava nemi, uygulamanın amaçlarına ve ürünün nem içeriğine bağlıdır. Amaç, üründen buharlaşma kayıplarını önlemek ve ağırlığını korumaksa, hava nemi seviyesi ürünün ideal iç nem içeriğine göre belirlenir.

Ürün ile atmosfer arasında, nemin üründen havaya veya ters yönde aktarılmasını önleyecek bir dengede olmalı. Bu iç nem içeriği genellikle denge nem içeriği (EMC) olarak adlandırılır.

Birçok gıda üretim ortamında, bir reaksiyonu veya etkiyi kolaylaştırmak için belirli bir nem seviyesi gereklidir. Ekmek üretiminde, hamurun mayalanması sırasında nem kontrolü, hamurun üzerinde kabuk oluşumunu önler. Üretimin daha sonraki bir aşamasında ise, fırında pişirme sırasında nem kontrolü, nemin buharlaşmasını yavaşlatarak optimum pişirme süresini korur ve kabuğun özelliklerini belirler.

İdeal hava nemi seviyesi belirlendikten sonra, bunu korumak için nem eklemeniz (nemlendirme) mi yoksa nemi gidermeniz (nem alma) mi gerektiğini hesaplamanız gerekir. Psikrometrik bir hesaplama, havadaki bağıl nem koşuluyla istenen koşul arasındaki farkı belirleyebilir. Bu hesaplama, söz konusu hava hacmini, başlangıç ve bitiş hava koşullarını ve havayı etkileyen tüm dış faktörleri dikkate alır. Bu dış faktörler arasında, bir alanda gerçekleşen hava değişim sayısı, dış havanın sıcaklığı ve nemi ile alanda mevcut nem kaynakları sayılabilir.

Bu hesaplama, nem kontrolü konusunda uzman bir kişi tarafından yapılmalıdır. Hesaplama sonucunda, atmosfere saat başına eklenmesi veya atmosferden uzaklaştırılması gereken nem hacmi belirlenir; bu da gerekli nemlendirici veya nem gidericinin boyutunu belirler. Bir üretim alanının nem seviyesi sözde optimum durumda olsa bile, ürün ile hava arasındaki sıcaklık farkının, buharlaşma kayıpları veya nem kazanımı yoluyla üretim sorunlarına neden olabileceğini unutmamak önemlidir. Sıcaklık farkı ne kadar büyükse, bu olumsuz etki de o kadar büyük olur.

Nemlendirici seçenekleri

Nemlendirme sistemleri, nemi doğrudan bir odaya veya merkezi hava işleme ünitesine (AHU) verebilir. Havaya su eklemek için su kaynatılarak buhar halinde salınabilir, ıslak bir yüzeyden buharlaştırılabilir veya aerosol haline getirilebilir.

Buharlı nemlendiriciler, özellikle hassas nem kontrolü gerektiğinde veya fırınlar gibi buhar borusunun daha pratik bir çözüm sunduğu belirli uygulamalar için küçük veya orta ölçekli tesislerde sıklıkla kullanılır.

Buharlaşmalı nemlendiriciler genellikle AHU’larda kullanılır ve yüksek verim ile düşük enerji tüketimi sunar. AHU’dan geçen hava, nemli bir buharlaşma kasetinden geçerken suyu emer.

Püskürtmeli nemlendiriciler genellikle daha büyük ticari alanlarda veya soğutmalı alanlarda kullanılır. Püskürtme sistemleri, bir pompa ile suyu basınçlandırarak bir dizi nozülden salınan bir aerosol oluşturabilir veya suyu atomize etmek için basınçlı hava kaynağıyla birleştirebilir.

Ultrasonik nemlendiriciler, su içinde daldırılmış hızlı salınan bir diyafram kullanarak sis oluşturur. Bu sis, bir fan yardımıyla havaya dağıtılır. Sis damlacıklarının boyutu çok küçük olduğundan soğuk hava tarafından kolayca emilebildiği için, bu tür nemlendiriciler genellikle soğutmalı vitrinlerde veya soğuk alanlarda kullanılır.

Nem Alma Cihazı Seçenekleri

Bir ortamdaki nemi gidermek için, nem ya soğuk bir yüzeyde yoğuşabilir ya da bir kurutucu madde tarafından emilebilir. Gıda üretimi uygulamaları için en uygun teknolojinin hangisi olduğuna karar verirken, gerekli nem seviyesi ve oda sıcaklığını dikkate almak önemlidir. Yoğuşmalı nem alma cihazları, %50 bağıl nem veya daha fazla nem ve 15°C'nin üzerindeki ortam sıcaklıkları gerektiren alanlar için idealdir. Bu seviyelerin altında ise kurutuculu nem alma cihazları genellikle daha etkilidir.

Hijyen

Gıda üretiminde kullanılan herhangi bir nem kontrol sistemi, yüksek hijyen standartlarını koruyabilmelidir. Ünitenin fiziksel yapısı ve malzemelerin gıda sınıfında olduğundan emin olunmasının yanı sıra, temel hijyen konusu, herhangi bir su sisteminde bakteri birikimi olasılığıyla ilgilidir.

Çoğu ticari nem alma cihazı atık suyunu doğrudan kanalizasyona gönderir veya dışarıya tahliye ettiğinden, mikrobiyal üreme ve atmosfere salınma riski asgari düzeydedir. Bununla birlikte, nemlendiriciler atmosfere solunabilir damlacıklar yayar; bu nedenle bu sistemlerle ilişkili riskler dikkate alınmalıdır.

Buharlı nemlendiriciler, suyu kaynatarak nemlendirme için steril buhar üretir; dolayısıyla hijyen riski asgari düzeydedir. Evaporatif nemlendiriciler genellikle bir hava işleme ünitesinde (AHU) bulunur ve solunabilir aerosoller üretmezler; bu nedenle sağlık açısından da çok az risk oluştururlar. Bununla birlikte, üretim alanından AHU’ya geri dönen havadaki kirleticilerin, evaporatif ortamın yüzeyinde potansiyel bir besin kaynağı olup olamayacağı ve hijyenik olmayan bir çalışmaya neden olup olamayacağı dikkate alınmalıdır.

Püskürtmeli ve ultrasonik nemlendiriciler her zaman içme suyu kaynağıyla çalıştırılmalı ve kirleticilerin sisteme girmesini önlemek için su filtreleri içermelidir. Taze filtrelenmiş su kaynağının yanı sıra, nemlendirici, çalışmadığı dönemlerde sisteme giren suyun boru hatlarında durgun kalmamasını sağlamak için otomatik yıkama ve boşaltma döngülerine sahip olmalıdır. Ek olarak, suyu arıtmak için gümüş iyonu veya ultraviyole sterilizasyonu ile su arıtma sistemleri kullanılabilir. Bu, kalan mikroorganizmaları öldürür veya etkisiz hale getirir.

Ticari tesislerde çalıştırılan tüm nemlendirme veya nem alma sistemleri, üreticinin önerileri doğrultusunda düzenli olarak bakıma tabi tutulmalıdır. Bu, ıslanan tüm yüzeylerin dezenfekte edilmesini de içermelidir.

Yatırımın geri dönüş süresi!

Birçok gıda üreticisi, fabrikadaki nem seviyeleri hakkında yeterli bilgiye sahip olmamaları nedeniyle mali kayıplar yaşamaktadır. Üretim sorunlarından kaynaklanan kayıplar, üretim sürecinin kaçınılmaz bir parçası olarak kabul edilmektedir. Nem kontrol sistemlerine yatırım yapmak, hızlı bir yatırım getirisi sağlayabilir.

Mali fayda, nem kontrol sisteminin temel amacından kaynaklanacaktır. Amaç buharlaşma kayıplarını önlemekse, hesaplama beklenen verim artışına dayalı olarak nispeten basit olabilir. Verim artışının nihai ürünün satış değerine mi, yoksa kaybı telafi etmek için gereken ana bileşenlerin değerine mi dayandığını dikkate almak önemlidir.

Verim artışının yanı sıra, bu üretkenlik artışı sonucunda enerji veya işçilik maliyetlerinde herhangi bir iyileşme var mı? Örneğin, bir sorunu gidermek için makinenin durma süresi veya üretim partisinin belirli bir yüzdesinin israf edilmesi, üretim operasyonunun genel verimliliğini olumsuz etkileyebilir.

Bir nem kontrol sisteminin maliyetini değerlendirirken, sadece ilk satın alma fiyatını değil, aynı zamanda enerji tüketimini, kurulum maliyetini, devreye alma (gerekirse), rutin bakım ve herhangi bir sarf malzemesinin düzenli olarak gerekli olup olmadığını da dikkate almak önemlidir.

Nem ile gıda verimliliğini artırmaya yönelik ücretsiz 10 maddelik kılavuzu edinin

Bu kılavuz, gıda üretim yöneticilerine, üretimi optimize etmek, israfı azaltmak ve karlılığı artırmak için nemi nasıl yönetmeleri gerektiğine dair adım adım bir yaklaşım sunar.

Mevsimsel nem değişikliklerini nasıl kontrol edeceğinizi, sıcaklığın etkisini ve ideal nem seviyesinin ne olması gerektiğini öğrenin.

Podcast on improving food productivity

Listen to this short podcast on how food manufacturers can improve productivity by managing their humidity.

İlginizi çekebilecek diğer konular

Bizimle iletişime geçin

Bize Ulaşın

Bize mesaj gönderin

Uzmanınızı bulun

Dünya çapında Condair irtibat kişinizi bulun