
Nem Alma – Gündemdeki Konu
Condair Global Sales AG'de Nem Alma Cihazları Uygulama Müdürü olan Julien Taschot, bir nem alma cihazı projesinin ısı yönetimi yönlerini açıklıyor.
Müşteriler, bir kurutma çözümü için Condair'e başvurduklarında, ilk proje araştırmamızın istenen nem seviyesine olduğu kadar gerekli hava sıcaklığına da aynı derecede odaklandığını gördüklerinde genellikle şaşırırlar. Sıcaklık ve nem birbirinden ayrılamaz bir şekilde bağlantılıdır, ancak bir alanın gerekli sıcaklığı, nem alma cihazı teknolojisinin seçimi ve sistem tasarımında belirleyici bir faktördür.
Havadan suyu uzaklaştırmak için gaz halindeki su yoğuşur veya adsorbe edilerek sıvı hale getirildiğinde ısı üretilir. Nem alma cihazlarının iki ana türü olan yoğuşmalı nem alma cihazı ve kurutuculu nem alma cihazı, nem alma işlemi sırasında her ikisi de ısı üretir. Kurutulacak alanın ihtiyaçlarına bağlı olarak, bu ısının yönetimi bir projenin karmaşıklığını ve nihayetinde maliyetini önemli ölçüde etkileyebilir.
Gerekli oda koşullarını başarıyla sağlamak için, nemin giderilmesiyle birlikte bu termal yönetimin de uygun şekilde dikkate alınması ve hesaplanması hayati önem taşır.
Kurutuculu nem alma işlemi
Bir kurutuculu nem alma cihazı, nemi yavaşça dönen bir kurutucu çarkında adsorbe ederek havadan uzaklaştırır. Tam anlamıyla suyu emen bir süngere benzer şekilde, kurutucu çark içinden geçen havadaki nemi adsorbe eder. Doygunluğun önlenmesi için, çarkın dönüşü sırasında çok sıcak hava çarkın bir bölümünden zorla geçirilir. Buna rejenerasyon denir. Sıcak hava, bağıl nem oranı çok düşüktür ve rejenerasyon alanından yavaşça dönerken kurutucu çarktan suyu çeker. Bu sıcak ve nemli rejenerasyon havası daha sonra dışarıya tahliye edilerek nem atılır ve nem alma cihazının havayı sürekli olarak kurutabilmesi sağlanır.
Kurutucu tarafından nemin adsorbe edilmesi süreci ısı üretir. Giderilen her 1 kg nem için yaklaşık 680 W ısı üretilir. İşlem havasının bu termodinamik ısınmasının yanı sıra, kurutucu çarkın rejenerasyon bölgesinden de havaya artık ısı aktarılır. Yavaşça dönen çark, sıcak rejenerasyon hava akımından daha soğuk işlem hava akımına geçerken ısı transferi gerçekleşir. Bu ısınma etkisi, uzaklaştırılan her gram nem başına çarktan gelen besleme havasına 1-3°C’ye varan bir ısı katkısı sağlayabilir.

Dolayısıyla, havadaki nemi gidermenin yanı sıra, kurutucunun nem alma işlemi proses hava akışına önemli miktarda ısı eklemektedir. Buna karşı önlem olarak, havaya kurutucu kurutma işleminden sonra (son soğutma) veya kurutma işleminden önce (ön soğutma) bir soğutma bobini uygulanabilir.
Bunu bir proje bağlamına yerleştirmek gerekirse, bir odanın ortam koşulu 20°C ve %60 bağıl nem (RH) ise ve nemin %30 RH’ye düşürülmesi gerekiyorsa, kurutucu kurutma işlemi besleme hava akışına 18-21°C arasında ısı ekleyebilir. Bu ısı artışının yaklaşık üçte ikisi termodinamik işlemden kaynaklanır; zira kurutucu, kuru havanın her kilogramı başına 4,4 g nemi adsorbe eder. Kalan üçte biri ise kurutucu çarkının rejenerasyon sürecinde aldığı artık ısıdan kaynaklanır. Hava sıcaklığındaki bu önemli artış, çoğu durumda istenmeyen bir durumdur. Bu nedenle, HVAC tesisatçısı veya üretici tarafından nem alma cihazına bir soğutma bobini eklenebilir. Bu, havayı tekrar ortam oda sıcaklığına düşürür.
Bir kurutucu projesinde dikkate alınması gereken bir diğer önemli termal husus, rejenerasyon hava akışıdır. Bu teknolojiyi kullanmak için, kurutulan odadan çok sıcak ve nemli havanın kanallarla uzaklaştırılması gerekir. Bunun mümkün olmadığı durumlarda, alternatif olarak rejenerasyon hava akışına ek bir soğutma bobini eklenerek hava soğutulur ve yoğuşma gerçekleşerek su tahliye edilir.

Yoğuşma süreci
Yoğuşmalı nem alma cihazı, su buharının yoğuşacağı soğuk bir yüzey oluşturarak havadaki nemi giderir. Standart bir soğutucu akışkan devresinin evaporatör tarafını kullanarak havayı çiğ noktasının altına kadar soğutur. Ardından, devrenin sıcak kondenser tarafıyla kurutulmuş havayı yeniden ısıtır. İşlenmiş hava daha sonra odaya verilir ve yoğuşma suyu tahliye edilir.
Ortam sıcaklığı, yoğuşmalı nem alma cihazı projelerinde özellikle önemlidir; çünkü ortam sıcaklığı ne kadar düşükse, yoğuşma süreci o kadar verimsiz hale gelir. Ortam sıcaklığı ne olursa olsun kurutma yapabilen kurutuculu nem alma cihazlarının aksine, yoğuşmalı nem alma cihazı yalnızca 20°C veya üzeri sıcaklıklarda gerçekten etkilidir.
Ortam, yoğuşmalı nem alma cihazına uygunsa bile, kurutma işlemi sırasında ortaya çıkan ısının genel sistem tasarımında dikkate alınması gerekir. Yoğuşmalı nem alma işleminde, kurutucu sistemlerde olduğu gibi aynı düzeyde termodinamik ısınma meydana gelir. Nem buhardan sıvıya dönüşürken ısı açığa çıkar ve bu ısı, nem alma cihazından geçen havayı ısıtır. Bu durum, kurutulduktan sonra nem alma cihazından çıkan havanın, cihaza giren havaya göre önemli ölçüde daha sıcak olmasına neden olur.
Bunu bir proje bağlamına yerleştirmek gerekirse, bir odanın sıcaklığı 20°C ve bağıl nemi %60 ise ve nemin %50'ye düşürülmesi gerekiyorsa, gerekli nemi gidermek için gereken ısı kazancı yaklaşık 7°C olabilir. Dikkate alınması gereken sıcak kurutucu çarkı olmadığı için bu ısı kazancı, kurutucu sistemlerde yaşanan ısı kazancından çok daha azdır.


Çoğu zaman, yoğuşma sistemi tarafından üretilen ısı kazancı, bir alanın veya üretim ortamının termal konforunu olumsuz etkilemeyecek kadar düşüktür. Diğer ısıtma kaynaklarının yerini alabiliyorsa, bazen bu durum önemli bir fayda bile olabilir. Ancak, bu termal katkı bir alanın aşırı ısınmasına neden oluyorsa, standart klima sistemleri ile bu durumun üstesinden gelinebilir. Karşılaştığımız en popüler çözüm, split sistemlerdir.
Klima eklemeye alternatif bir seçenek, uzaktan kondansatörlü bir yoğuşmalı nem alma cihazı kullanmaktır. Condair DC-N gibi nem alma cihazları, split klimaya benzer şekilde soğutucu akışkan devresinin ısısını dışarıya atabilen ikincil bir kondansatör içerir. Oda sıcaklığı gerekli seviyenin altındaysa, entegre kondansatör kurutma sırasında odaya ısı sağlar. İstenen sıcaklık seviyesine ulaşıldığında, harici kondansatör devreye girer ve kurutma işlemi sırasında alanın aşırı ısınmasını önler.
Özetle, bir yoğuşmalı nem alma cihazı projesine başlarken, sadece gerekli nem seviyesini değil, aynı zamanda nem alma cihazına giden besleme havasının sıcaklığını, odadaki kabul edilebilir ortam sıcaklığını ve kurutma işleminden kaynaklanan ısının nasıl yönetilebileceğini de değerlendirmek önemlidir. Şüphe duyduğunuzda her zaman üreticiden tavsiye alın. Üretici, herhangi bir nem alma işleminin sağlayacağı kesin ısı kazancına ilişkin ayrıntılı bilgilerin yanı sıra, hem nem hem de sıcaklık açısından müşterinin istediği oda koşullarını mükemmel şekilde karşılamak için bu ısı ile başa çıkma seçenekleri konusunda da tavsiyelerde bulunabilmelidir.
ACR News'in 22 Mart sayısında yayınlanan orijinal makaleyi okuyun.

Nem alıcıların seçimi için ücretsiz 10 maddelik kılavuzu indirin ve nem alıcı projelerini planlamak için kolay anlaşılır bir genel bakış elde edin.
Bizimle iletişime geçin
Bize Ulaşın
Bize mesaj gönderin
Uzmanınızı bulun
Dünya çapında Condair irtibat kişinizi bulun


